×îðíà ï'ÿòíèöÿ

Õòî ç íàñ íå ìð³ÿâ ó ï³äë³òêîâîìó â³ö³ çàõîâàòèñÿ â³ä áàòüê³â ³ óñüîãî ðåàëüíîãî ñâ³òó, ÿêèé íàñ îòî÷óº òà ÷àñòî òèñíå ñâîºþ íåñïðàâåäëèâ³ñòþ? Õòîñü çàõîïëþºòüñÿ ³ãðàìè, õòîñü ò³êຠäî äðóç³â, à õòîñü ïîðèíຠó êàçêîâó ðåàëüí³ñòü óëþáëåíèõ êíèæîê. Òà ùî, êîëè ôàíòàñòè÷í³ ïðèãîäè óëþáëåíèõ êíèã îäíîãî ïðåêðàñíîãî äíÿ, êîëè òè ñàìå íàäóìàâ ïðîãóëÿòè óðîê, ñòàþòü æàõëèâîþ ðåàëüí³ñòþ? Êîëè òîá³ 14, òî âàæêî ïîðîçóì³òèñÿ ç áóäü-ÿêèìè äîðîñëèìè, íàäòî êîëè ö³ äîðîñë³ çàì³ñòü òåáå âèð³øóþòü, ùî êðàùå, ³ ïåðå¿æäæàþòü ó íîâå ì³ñòî ç íîâèì áóäèíêîì, íîâîþ øêîëîþ ³ íîâèìè äðóçÿìè, ÿêèõ ïîòð³áíî ùå â³äøóêàòè. Ñàìå ó êíèç³ «Êàðî ³ Ïîòàºìíèé Ñâ³ò» àâòîðêà îïîâ³äຠíàì ³ñòîð³þ ä³â÷èíêè-ï³äë³òêà Êàðî, ÿêà íå çíàõîäèòü ï³äòðèìêó áàòüê³â ³ íàìàãàºòüñÿ çðîçóì³òè ñåáå, ïðèñëóõàòèñü äî ñâî¿õ áàæàíü. ² îò êîëè óñå ùîéíî ïî÷àëî íàëàãîäæóâàòèñü ç³ øêîëîþ, êîëè ó Êàðî ç'ÿâèâñÿ ñïðàâæí³é äðóã, ÿêîìó âîíà ìîæå äîâ³ðèòèñü, îòàê ñåðåä á³ëîãî äíÿ íà ïðîãóëÿíö³, ç îçåðà âèëàçèòü ÷óäîâèñüêî ³ êðàäå òâîþ áëèçüêó ëþäèíó. ×è çìîæå Êàðî, íåð³øó÷à ³ íåâïåâíåíà ó ñîá³ ä³â÷èíêà, ïîâ³ðèòè ó âëàñí³ ñèëè ³ ñòàòè íà ïîðÿòóíîê ñâîãî äðóãà?

Ç ÷àñ³â â³éíè â Àôãàí³ñòàí³ á³ëîðóñè íå áðàëè ìàñîâî¿ ó÷àñò³ â áîéîâèõ ä³ÿõ. Íà Äîíáàñ³ âîíè âèÿâèëèñÿ òðåòüîþ çà ÷èñåëüí³ñòþ íàö³îíàëüíîþ ãðóïîþ. ×îìó öå ñòàëî ìîæëèâèì? ßê Á³ëîðóñü âïëèíóëà íà êîíôë³êò íà ñõîä³ Óêðà¿íè — ³ íàâïàêè? ßêà ðîëü á³ëîðóñüêèõ ñïåöñëóæá ³ îñîáèñòî Ëóêàøåíêà â ö³é â³éí³? ³äïîâ³ä³ íà ö³ òà ³íø³ ïèòàííÿ äຠóí³êàëüíå æóðíàë³ñòñüêå äîñë³äæåííÿ, â ÿêîìó àâòîðè ïðîïîíóþòü ÷èòà÷åâ³ ïî÷óòè á³ëîðóñ³â, ùî îïèíèëèñÿ ïî ð³çí³ áîêè ôðîíòó. Êíèãà «Áåëîðóññêèé Äîíáàññ» ðîñ³éñüêîþ ìîâîþ âèéøëà äðóêîì ó âèäàâíèöòâ³ «Ôîë³î» âë³òêó 2020 ðîêó, àëå ¿¿ ïðåçåíòàö³ÿ â Á³ëîðóñ³, êóäè çìîãëè äîïðàâèòè ëèøå ê³ëüêà ïðèì³ðíèê³â, â³äáóëàñÿ ò³ëüêè â ëþòîìó 2021-ãî. Çà ð³øåííÿì ñóäó êíèãó âèçíàíî åêñòðåì³ñòñüêîþ, ¿¿ ïîøèðåííÿ ó Á³ëîðóñ³ çàáîðîíåíî. Êàòåðèíà Àíäðººâà ³ æóðíàë³ñòêà Äàð³ÿ ×óëüöîâà çà ïðÿìèé åô³ð, ï³ä ÷àñ ÿêîãî âîíè ïîêàçàëè æîðñòîêèé ðîçã³í ó ̳íñüêó àêö³¿ ïàì’ÿò³ àêòèâ³ñòà Ðîìàíà Áîíäàðåíêà, â ëþòîìó 2021 ðîêó áóëè çàñóäæåí³ äî äâîõ ðîê³â êîëîí³¿ çàãàëüíîãî ðåæèìó.

Àíàòîë³é ijìàðîâ (1922-2014) íàïèñà⠫̳ñüê³ ³ñòî𳿻 ó ðîêè ñâ òâîð÷î¿ çð³ëîñò³. Ïðîòå íå ò³ëüêè äîñâ³ä÷åí³ñòü àâòîðà ñïðèÿëà òîìó, ùî âîíè ïîñ³ëè íåçàïåðå÷íå ì³ñöå ñåðåä çíàêîâèõ òâîð³â éîãî ÷èìàëåíüêîãî äîðîáêó é íàáóëè íåàáèÿêî¿ ïîïóëÿðíîñò³ â ÷èòà÷³â. Ó ÷àñè íåñâîáîäè é «ãðîìó ïåðåìîã» ñîöðå-àë³çìó ö³ îïîâ³ä³ ïðèâåðòàëè óâàãó íàñàìïåðåä íåçâè÷íîþ òåìàòèêîþ — ðîäèíí³ ñòîñóíêè, ñòðàæäàííÿ é ðàäîù³ ãåðî¿â. Íå íàäóìàí³, íå øòó÷í³. Àäæå, çà ñëîâàìè ïèñüìåííèêà, â³í â àðõ³âè íå õîäèâ, î÷åâèäö³â íå øóêàâ. Òå, ùî çâîðóøóâàëî â æèòò³, òå é îïèñóâàâ. ² ðîáèâ öå çàâæäè ç íåàáèÿêîþ ìàéñòåðí³ñòþ, áî âîëîä³â îñîáëèâèì äàðîì áà÷èòè äóøó ëþäèíè, ðîçóì³òè òèõ, õòî æèâ íåïîì³òíî äëÿ ³íøèõ, íà÷å ñêðàäàþ÷èñü ³ âîäíî÷àñ ïåðåæèâàþ÷è çíà÷í³ ïîòðÿñ³ííÿ, ïîòåðïàþ÷è â³ä íåñïðàâåäëèâîñò³, ùèðî ðàä³þ÷è íåñïîä³âàíèì ïîäàðóíêàì äîë³. Ö³ íåïðîñò³ ³ñòî𳿠ñïîíóêàþòü äî ðîçäóì³â: àâòîð, çàçâè÷àé ïñèõîëîã³÷íî òîíêî çìàëþâàâøè ñèòóàö³þ, óñóâàºòüñÿ â³ä îö³íþâàëüíèõ ñóäæåíü.

Êîæåí ³ç íàñ ïîòðàïëÿâ ó ñèòóàö³þ, êîëè íå ì³ã ïðèãàäàòè íàçâó êíèæêè òà ïð³çâèùå ¿¿ àâòîðà, ñòîëèöþ ÿêî¿ñü êðà¿íè àáî ³ì’ÿ ëþäèíè, ç ÿêîþ íåùîäàâíî ïîçíàéîìèâñÿ. Çâ³ñíî, ùî âñå öå ïîò³ì ñïëèâຠâ ïàì’ÿò³, àëå æ ÷àñ óæå âòðà÷åíî. Îòæå, ïîòð³áíî òðåíóâàòè ñâîþ ïàì’ÿòü. Òóò ó ïðèãîä³ ñòàíå êíèæêà ²äð³çà Çîãàÿ «Minne, àáî Ïàì’ÿòü ïî-øâåäñüêè. Ìåòîäèêà çíàìåíèòîãî òðåíåðà ç ðîçâèòêó ïàì’ÿò³». ¯¿ àâòîð çàïåâíÿº, ùî îïàíóâàòè öþ íàóêó ìîæå ïðàêòè÷íî êîæåí, º ò³ëüêè îäíà óìîâà — ðåãóëÿðí³ òðåíóâàííÿ. À òðåíóâàòè ïàì’ÿòü çà äîïîìîãîþ íàâåäåíèõ âïðàâ âåñåëî é ö³êàâî. Ïðîòå öÿ êíèæêà ðîçðàõîâàíà íå ò³ëüêè íà ñïîðòñìåí³â-ìíåìîí³ê³â: ëåãêî çàïàì’ÿòîâóâàòè òåëåôîíí³ íîìåðè, ³ìåíà ëþäåé, òåðì³íè âàæëèâèõ ñïðàâ — óñå öå ñòàíå â ïðèãîä³ áóäü-êîìó. Îñîáëèâî, ÿê óâàæຠàâòîð, öå ìîæå áóòè êîðèñíèì ä³òÿì — âîíè äóæå øâèäêî é ëåãêî îïàíîâóþòü íàâè÷êó çàïàì’ÿòîâóâàííÿ, ùî áåçóìîâíî äîïîìîæå ¿ì ó íàâ÷àíí³.